Tất cả bài viết
Sản phẩm

Kinh doanh máy gắp thú: bài học từ góc trống của Lawson

Lawson đặt máy gắp ở góc trống với quà không bán trên kệ; chủ minimart Việt có thể thử lượt gắp tặng kèm đơn hàng và đo kết quả trong 4 tuần.

Tác giả 126Insights Editorial20 tháng 11, 2026 · 7 phút đọc
Hai dãy máy gắp thú viền đèn xanh và hồng trong khu trò chơi, bên trong xếp đầy thú nhồi bông và đồ chơi
Ảnh: Sergio Guardiola Herrador trên Unsplash

Ở một khu trò chơi Benex tại Kawasaki, Minae Kamata, 25 tuổi, nội trợ, vừa trông con nhỏ trong xe đẩy vừa gắp giấy vệ sinh. Sau hai lượt, mỗi lượt 100 yên, chị gắp được. “Nếu may mắn một chút thì cũng như mua được hàng giảm giá”, chị nói với AFP (France24, Taipei Times).

Chuyện người Nhật gắp trứng, gạo, bột giặt được nhiều báo đăng lại cuối tháng 10/2026. Nếu bạn đang tính kinh doanh máy gắp thú cho mùa mua sắm cuối năm và Tết 2027, hoặc đang nhìn một góc trống trong minimart mà chưa biết đặt gì, câu chuyện này có ích, với điều kiện đọc đúng. Quan điểm của 126Insights: thứ đáng học là cách bán vài phút hồi hộp trên một góc vốn không làm ra đồng nào. Cái máy chỉ là công cụ. Và ở cửa hàng tiện lợi Lawson, quà trong máy là món khách không mua được trên kệ, còn trứng gạo nằm ở các khu trò chơi lớn.

Máy gắp ở Nhật đang gắp gì, và ở đâu?

Đọc kỹ các nguồn thì có hai mô hình khác nhau, rất dễ bị gộp làm một.

Mô hình thứ nhất là khu trò chơi lớn biến mình thành siêu thị để chơi. Theo số liệu Benex tự công bố mà AFP dẫn lại, chuỗi này có 5 điểm ở vùng Tokyo và hơn 1 triệu lượt khách mỗi năm. Năm 2025, Benex bỏ máy video game và máy token để chỉ tập trung vào máy gắp, và cũng theo công ty, doanh thu từ hàng gia dụng tăng 2,6 lần trong hai năm (France24, SCMP). Ở điểm Kawasaki, hàng trăm máy chứa nước ngọt, kẹo và bột giặt, theo chú thích ảnh AFP trên Yahoo SG. Khu “Everyday Supermarket” ở Tama no Kuni (Tama, Tokyo) mở tháng 12/2025 với 105 máy gắp đồ ăn và đồ gia dụng, quà được giao về nhà người thắng, khỏi phải xách (The Star). Theo SCMP, Aeon Fantasy, công ty giải trí thuộc tập đoàn Aeon, mở khu đầu tiên chuyên quà là thực phẩm và đồ gia dụng vào tháng 10/2025, nhắm tới các bà mẹ.

Mô hình thứ hai là cửa hàng tiện lợi tận dụng góc chết. Từ mùa xuân 2024, Lawson đặt máy gắp nhỏ ở những khoảng trống không dùng trong cửa hàng; đến tháng 7/2026 có khoảng 1.330 điểm (The Star). Theo trang tin Essential Japan, ngày 8/8/2025 đã có 1.109 cửa hàng Lawson đặt máy của hãng Taito, giá 100 yên/lượt. Quà là thú bông và đồ nhân vật vốn không bán trong cửa hàng, và khi đó Lawson đang tính làm quà độc quyền chỉ gắp được ở máy trong cửa hàng.

Cả hai mô hình đứng trên một thị trường lớn. Theo Hiệp hội Công nghiệp Giải trí Nhật Bản (JAIA), thị trường prize game (trò chơi có quà, gồm máy gắp) đạt 417,7 tỷ yên (khoảng 2,7 tỷ USD) năm 2024, tăng hơn gấp đôi trong 10 năm và chiếm gần 70% doanh thu các khu trò chơi (Daily Star). Năm tài chính 2024, Nhật có 258.903 máy prize game, cũng theo JAIA (The Star).

Lối đi hẹp trong cửa hàng tiện lợi, hai bên là kệ chai nước và gói đồ ăn vặt, một người đứng ở cuối lối đi

Ảnh: ccipeggy trên Pixabay

Vì sao người Nhật trả tiền để gắp món họ vẫn mua được?

Lạm phát ở Nhật dao động quanh mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương. Con số nhỏ so với nhiều nước, nhưng là cú sốc với một nước đã quen giá đứng yên hoặc giảm (Daily Star). Naoko Kuga, chuyên gia hành vi tiêu dùng ở NLI Research Institute, nói chi tiêu cho thực phẩm và đồ dùng hằng ngày đã giảm liên tục 5 năm vì đây là khoản bị cắt đầu tiên. Theo bà, nhà bán lẻ đang cố làm việc mua sắm vui hơn để kích cầu và giảm cảm giác áy náy khi tiêu tiền (Taipei Times).

Sachiko Iyokawa, 49 tuổi, gắp được hai hộp trứng loại cao cấp, rẻ hơn mua ở siêu thị. “Bình thường tôi cẩn thận, nhưng ở đây tôi tự thưởng cho mình một chút”, bà nói (France24). Hộp trứng mua trên kệ là một khoản chi. Hộp trứng gắp được là chiến lợi phẩm. Cùng một món, cảm giác khác hẳn.

Nhưng hãy nhìn cả mặt kia. Theo bản tin AFP đăng trên Daily Star, Chiaki Sugai, 56 tuổi, nhân viên nhà hàng sushi, chơi hai hoặc ba tiếng và đẩy về một xe đầy quà, tốn gần 8.000 yên. Giống trò ném vòng ở hội chợ quê: con gấu bông có khi rẻ hơn số tiền mua vòng, nhưng người ta nhớ cái lúc vòng lọt vào cổ chai. Món hời nhiều khi chỉ là cảm giác. Người bán cần biết mình đang bán cảm giác, và bán cho đàng hoàng. Đây cũng là logic của shoppertainment, khi mua sắm được dàn dựng như một buổi diễn, chỉ khác là sân khấu ở đây gói gọn trong một góc cửa hàng.

Kinh doanh máy gắp thú ở Việt Nam: photobooth đã cho thấy gì?

Ở Việt Nam đã có một ngành cho thấy khách sẵn lòng trả tiền cho vài phút trải nghiệm tự phục vụ: photobooth. ThS Lê Anh Tú (ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) xếp photobooth cùng nhóm chi tiêu cho trải nghiệm cảm xúc, như sự kiện âm nhạc hay mở túi mù (Saigon Times). Cũng theo Saigon Times, chị Trần Thị Như Quỳnh, founder Photobooth Nghệ, bỏ vốn ban đầu hơn 1 tỷ đồng: thiết bị khoảng 50%, không gian và concept khoảng 40%, còn lại là mặt bằng, marketing, nhân sự. Khách tự phục vụ nên cần ít người đứng tiệm.

Trên Kenh14, chị Thảo kể quán đầu tư trên dưới 1 tỷ, lấy 70.000 đến 100.000 đồng mỗi lượt chụp; anh Quốc Bảo nói theo số liệu chuỗi của mình, cửa hàng tốt hoàn vốn trong 8 đến 12 tháng. Một bài khác trên Kenh14, về một quán mở cuối năm 2024, đặt tiêu đề rằng phải 10.000 lượt chụp mới thu hồi vốn. Đó là chuyện của từng tiệm, và chỉ nói về photobooth. Ngành này cũng lớn nhanh: Photoism (nhượng quyền từ Hàn Quốc) tăng từ 1 lên 13 chi nhánh trong một năm, PHOTO TIME có 51 cửa hàng tính đến tháng 9/2025 (CafeF).

Bài học cho chủ cửa hàng nằm ở cách tính. Photobooth là điểm đến, khách đi chụp có chủ đích. Một góc máy gắp trong minimart thì ăn theo lượng khách sẵn có. Vì vậy đừng so tổng doanh thu, hãy tính doanh thu trên mỗi máy và trên mỗi mét vuông. Tấc đất tấc vàng: góc trống cạnh quầy thu ngân vẫn nằm trong tiền thuê bạn trả mỗi tháng, giống cách Katinat coi tiền thuê mặt bằng là tiền quảng cáo.

Bê nguyên máy gắp tính tiền theo lượt về thì vướng gì?

Vướng đầu tiên là pháp lý. Quy định về kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng mô tả trò chơi may rủi trên máy, người chơi bỏ tiền và có thể trúng thưởng bằng tiền. Máy gắp trả thưởng bằng hiện vật, nên chưa rõ có thuộc nhóm này hay không. Trước khi đặt máy, hãy hỏi Sở Công Thương nơi bạn kinh doanh hoặc một luật sư về quy định đang có hiệu lực, đừng dựa vào việc tiệm khác đã đặt.

Vướng thứ hai là lòng tin. Khách quen của minimart là hàng xóm, mua mỗi ngày. Nếu họ thấy máy khó gắp mà không ai giải thích, thứ bạn mất là người mua sữa mỗi sáng, lớn hơn nhiều so với vài lượt chơi.

Vướng thứ ba nằm ngay trong kệ hàng. Bỏ trứng, gạo vào máy ở minimart nghĩa là cho khách gắp chính món đang bày trên kệ bên cạnh. Khu trò chơi như Benex không có kệ hàng nào để tự cạnh tranh với máy của mình. Cửa hàng tiện lợi thì nên học Lawson: quà là thứ không mua được. Và nếu quà không đổi, cái máy dễ thành đồ nội thất.

Thử một góc nhỏ trong 4 tuần như thế nào?

Bản an toàn hơn cho minimart, chuỗi F&B hay cửa hàng mẹ và bé là “mua đủ X đồng được 1 lượt gắp”. Hình thức mua hàng được lượt gắp có yếu tố may rủi, nên cần làm thủ tục theo quy định khuyến mại hiện hành; Sở Công Thương là nơi nên hỏi đầu tiên. Khi đã rõ thủ tục, chạy thử theo các bước:

  1. Chọn góc trống gần quầy thu ngân, nơi khách thấy máy đúng lúc đang trả tiền.
  2. Chọn quà không có trên kệ: hàng nhãn riêng, phiên bản giới hạn dịp Tết 2027, hoặc hàng bán chậm đóng gói lại thành set.
  3. Đặt ngưỡng cao hơn đơn trung bình hiện tại một chút. Giả sử đơn trung bình là 85.000đ, ngưỡng có thể là 120.000đ.
  4. Dán công khai cách chơi và danh sách quà đang có trong máy.
  5. Đo hai con số so với 4 tuần trước đó: giá trị đơn trung bình và tỷ lệ khách quay lại, qua thẻ thành viên hoặc số điện thoại tích điểm.

Sau 4 tuần, nếu đơn trung bình không nhích lên thì dừng, bạn mới chỉ thử trên một góc nhỏ. Cách làm này giống tinh thần bán thử trước khi đầu tư xây lớn: kiểm chứng giả định bằng tiền thật của khách, rồi mới mua thêm máy.

Còn bây giờ, đi một vòng cửa hàng và tự hỏi: góc nào bạn đang trả tiền thuê mà chưa bán được gì, và món quà nào khách chỉ có được nếu đứng ở góc đó?

Chia sẻ bài viết